Budynek
Blok wspólnoty mieszkaniowej Bernardyńska 20, oddany w 1977 roku w technologii monolitycznej (system Stolica). 15 kondygnacji, w tym jedna podziemna. Ściany z żelbetu 15 cm i gazobetonu 24 cm. Ogrzewanie i ciepła woda z węzła podłączonego do sieci miejskiej.
Termomodernizacja
Zaczęło się od audytu energetycznego zrobionego z Narodową Agencją Poszanowania Energii, jako podstawy wniosku o premię termomodernizacyjną. Bernardyńska 20 była jedną z pierwszych wspólnot w Warszawie, które o nią wystąpiły.
Problemy przed modernizacją: nieszczelne drewniane okna i przemarzanie ścian wokół nich, zimne ściany i połączenia z podłogą, brak regulacji miejscowej centralnego ogrzewania. Zrobiono modernizację instalacji CO, wymianę okien na klatkach, docieplenie ścian, stropodachu i stropu nad piwnicą.
| Pozycja | Jednostka | Przed | Po |
|---|---|---|---|
| Moc zamówiona | MW | 0,4385 | 0,2200 |
| Zużycie energii | kWh/rok | 1 502 500 | 872 500 |
| Zmniejszenie zużycia | kWh/rok | 630 000 | |
| Zmniejszenie zużycia | % | 42 | |
| SPBT z premią termomodernizacyjną | lata | 5,9 | |
| SPBT bez premii | lata | 7,3 |
Inwestycja spłacała się sama, dokładnie tak, jak zakładał audyt.
Oświetlenie części wspólnych
Na klatkach były żarówki 40 do 60 W, a jeden włącznik zapalał światło na czterech kondygnacjach. Zamontowano oprawy świetlówkowe z czujnikami ruchu, podczerwieni i światła dziennego. Zlikwidowano oprawy w miejscach używanych sporadycznie.
| Pozycja | Jednostka | Przed | Po |
|---|---|---|---|
| Liczba źródeł światła | szt. | 93 | 138 |
| Moc jednego źródła | W | 50 | 9 |
| Łączna moc | W | 4 650 | 1 242 |
| Klasa sterowania oświetleniem | D | A | |
| Zużycie energii | kWh/rok | 13 811 | 3 142 |
| Oszczędność | zł/rok | 5 334 | |
| Koszt inwestycji | zł | 31 629 | |
| SPBT | lata | 5,9 |
Zwrot wyszedł po 5 latach, jak w analizie. Instalacja na dobrych komponentach nie generowała kosztów serwisu.
Potem wymieniono windy na dźwigi bez maszynowni z napędem energooszczędnym oraz pompy obiegowe w węźle cieplnym, którego poprzednia modernizacja była w 1993 roku.
Hybryda OZE
Gdy główne obszary zużycia były już zmodernizowane, został tylko własny prąd. Zespół elektryków zmierzył dobowy profil poboru mocy z sieci. Analiza trwała w czasie wdrażania ustawy o OZE, gdy nie było jasne, jak wspólnota będzie się rozliczać. Rozpatrzono wariant off-grid i on-grid. On-grid okazał się opłacalny, gdy dystrybutor zgodził się na net-metering.
Symulacje wskazały PV 5,5 kWp jako wariant, który w ujęciu godzinowym prawie nie oddaje nadwyżek (poniżej 1% rocznej produkcji). Ostatecznie, ze względu na limit programu dofinansowania, zbudowano 3,5 kWp.
Wykonawca zwrócił uwagę na wyjątkowo silne wiatry: budynek ma ponad 45 m i stoi w dolinie Wisły niedaleko Jeziorka Czerniakowskiego. Pomiar prędkości wiatru w czerwcu i lipcu potwierdził, że turbiny mają sens. Dobrano 2 turbiny po 1 kW, z uwzględnieniem norm hałasu i drgań dla budynku mieszkalnego.
Przed montażem OZE zrobiono termowizję tablicy rozdzielczej i instalacji administracyjnej, pomiar strat na trasach kablowych i osprzęcie oraz wyszukanie odbiorników o ponadnormatywnym zużyciu. Znaleziono przegrzewające się styki i asymetrię faz. Po naprawie faktury spadły o około 650 kWh miesięcznie, jeszcze przed uruchomieniem PV.
| Pozycja | Jednostka | PV 3,5 kWp | Turbiny 2 x 1 kW | Konserwacja instalacji |
|---|---|---|---|---|
| Projektowanie | zł | 10 000 | ||
| Roboty budowlane | zł | 12 000 | ||
| Koszt instalacji | zł | 46 000 | ||
| Nadzory | zł | 3 000 | ||
| Koszt łączny | zł | 71 000 | ||
| Dofinansowanie | zł | 21 300 | ||
| Produktywność | kWh/rok | 3 288 | 3 942 | 7 800 |
| Zużycie bezpośrednio po wyprodukowaniu | % | 98 | ||
| Cena energii | zł/kWh | 0,50 | ||
| Roczne oszczędności | zł/rok | 3 601 | 3 900 | |
| Roczne koszty eksploatacji | zł/rok | 600 | ||
| Straty na bilansowaniu | zł/rok | 58 | ||
| SPBT bez dofinansowania | lata | 23,7 (sama OZE) | 9,5 (OZE i konserwacja) | |
| SPBT z dofinansowaniem | lata | 16,6 (sama OZE) | 6,6 (OZE i konserwacja) |
Zwrot samej instalacji OZE nie wygląda dobrze, bo projektowanie, roboty budowlane i nadzory to ponad 30% nakładów. To koszt pioniera. Liczony razem z konserwacją instalacji elektrycznej, która sama dała 650 kWh miesięcznie, zwrot spada do 6,6 roku.
Wnioski
- Termomodernizację poprzedza analiza wskazująca wariant optymalny. Audytor ma powiedzieć zamawiającemu o ryzykach, nie tylko o premii.
- Termomodernizacja to nie jedyny sposób na niższe koszty. Szukaj energochłonnych odbiorników i obszarów do optymalizacji na podstawie pomiarów.
- Hybrydę OZE rozważaj tam, gdzie warunki meteorologiczne ją uzasadniają, i tylko po rzetelnej analizie.
- Przed montażem OZE zrób przegląd instalacji elektrycznej budynku i usuń straty. Inaczej OZE dokłada prąd do dziurawego wiadra.
- Konserwację instalacji prowadź ciągle od oddania budynku. Instalacja OZE czyni ten obowiązek szczególnie ważnym.
- OZE we wspólnocie opłaca się wtedy, gdy jest podstawą do dofinansowania. Po nowelizacji ustawy o OZE wspólnoty i spółdzielnie mogą być prosumentami.